Béarla Beo na Sraithe Sinsearaí - Drámaíocht


 

Béarla Beo - Drámaíocht

 
 

 

Físeáin faoi Macbeth

 

Cheap Andrea Ainsworth, Stiúrthóir Gutha in Amharclann na Mainistreach, sraith ceardlann do mhúinteoirí faoin dráma  Macbeth le William Shakespeare. Faightear sracfhéachaint sna físeáin seo ar chuid de na cuir chuige a úsáidtear sna ceardlanna.

Clúdaítear sna físeáin cuir chuige a úsáidtear sna ceardlanna le haghaidh trí mhonalóg thábhachtacha:

“This Supernatural Soliciting...” Gníomh I, Radharc III
“If it were done…” Gníomh I, Radharc VII
“To be thus...” Gníomh I, Radharc VII

Tá físeáin ghearra ann freisin faoi ghnéithe difriúla de na ceardlanna, lena n-áirítear ceann faoi Shakespeare a léamh. 

Tá siad sin ar fáil thíos...

 

Monalóg 1: “This supernatural soliciting…”

 

Sa cheacht seo, táimid ag cur ruda in áit cuspóra.

I gcás Macbeth, d’fhéadfadh sé a bheith mar chuspóir aige, “Ba mhaith liom bheith i mo rí”

Déantar meafar le haghaidh an chuspóra seo den rud a roghnaíonn na scoláirí.

 

Céim a haon

 

Tosaigh an ceacht gan aon fhocail.

Cuir an rud in aice láimhe – féadfaidh na scoláirí teacht chuige agus méar a leagan air ach ní thig leo é a thabhairt leo.

Cuir focail na hóráide leis

 

Céim a dó        

 

Oibríonn an rang i mbeirteanna. Cuireann scoláire amháin cathuithe ar an scoláire eile trí úsáid a bhaint as an rud. Coinníonn sé nó sí an rud ar shiúl beagán ón scoláire eile.

Déan an ceacht arís agus cuir focail na hóráide leis.

Faigheann gach scoláire deis carachtar Macbeth a ghlacadh.

De réir mar a ghabhann an ceacht ar aghaidh, mothóidh na scoláirí an teannas idir Macbeth agus an rún atá aige bheith ina rí.  Glac sosanna le ligean do na scoláirí an t-eispéireas a thabhairt faoi deara agus plé a dhéanamh air.

Bain triail as an téacs a léamh asat féin nó sa rang. Bíodh muinín agat go bhfanfaidh cuimhne an cheachta sa chorp. 

 

 

 

Monalóg 2: “If it were done…”

 

Céim a haon

 

Cruthaigh an radharc trí iarraidh ar na scoláirí an tráth sula dtosaíonn “If it were done...” a shamhlú.

Cuir sonraí san áireamh – cé leo a bhfuil siad ina suí ag an mbord? Cé atá ina suí trasna uathu? Cá bhfuil Duncan ina shuí? Cá bhfuil Lady Macbeth ina suí?           

Iarr ar na daltaí aon mhothúcháin choirp a d’fhéadfadh bheith ar Macbeth a shamhlú, mar shampla, frithbhualadh an-tapa nó bosa allasúla.  D’fhéadfá iarraidh orthu an frithbhualadh sin a bhualadh amach lena lámh.

 

Céim a dó

 

Oibríonn an rang i mbeirteanna. Deir siad an mhonalóg, “If it were done…” lena chéile. Malartaíonn na cainteoirí ag gach comhartha poncaíochta.

 

Céim a trí

 

Téigh ar aghaidh beagán agus déan comhcheilg den mhonalóg – abair leis na daltaí go gcaithfidh siad an comhrá seo a bheith acu ach é a bheith faoi rún.  Caithfidh siad labhairt ard go leor le go gcloisfidh a bpáirtnéir iad, ach caithfidh siad a bheith an-chúramach nach gcloiseann duine ar bith eile iad.

 

Céim a ceathair

 

Téigh ar aghaidh píosa eile agus déan na póilíní rúnda den mhúinteoir nó de scoláire eile agus cuir ar patról iad sa seomra ranga. B’fhéidir go mbeadh ar na scoláirí stopadh den chaint nuair a thagann an patról gar dóibh.  Treiseoidh an mothú faireachais seo an teannas níos mó.

Déan plé ar an tionchar a bhí aige seo ar an óráid agus ar a dtuiscint ar an bpointe seo sa dráma. Má bhíonn am ann, léigh an óráid arís.

 

 

 

Monalóg 3: “To be thus...”

 

Tar éis léamh grúpa a dhéanamh, léigh an óráid arís agus malartaigh an cainteoir ag gach comhartha poncaíochta.

Fiafraigh de na daltaí cé na focail a chuaigh i gcion orthu – gan amharc ar an leathanach.

Abair leo aird a thabhairt d’athrá ar bith (‘thus’, ‘nothing’, etc.).

Iarr orthu a mhalairt de chuid de na heochairfhocail a thabhairt (‘nothing’, ‘safely’, ‘fears’ etc.).

 

Céim a haon

 

Cruthaigh an radharc – déan plé ar cé eile atá sa radharc seo in éineacht le Macbeth – iarr ar na daltaí rud éigin a fháil le seasamh do gach duine a labhraíonn Macbeth fúthu san óráid.

Cuir na rudaí in aice láimhe agus sín do mhéar i dtreo an ruda a sheasann don charachtar gach uair a luaitear an carachtar sin.

Tabhair faoi deara cé mhéad uair a luann Macbeth Banquo agus a leanaí.

 

Céim a dó

 

Cuir na scoláirí i dtriúir; iarr ar scoláire amháin carachtar Macbeth a ghlacadh, iarr ar scoláire eile carachtar Banquo a ghlacadh agus iarr ar an tríú duine carachtar Fleance a ghlacadh.

Ní heol do Banquo nó do Fleance go bhfuil Macbeth ann ach gabhann fíorfhócas le Macbeth a d’fhéadfaí a bhrath.

Féadfaidh an scoláire a ghlacann carachtar Macbeth aithris a dhéanamh ar an óráid le linn dó/di amharc ar Fleance agus ar Banquo agus/nó siúl thart orthu. 

Déan plé ar an gceacht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nóta faoin Léitheoireacht

 

Léigh le chéile go mall i ngrúpa a chéaduair.

Déanann sé seo freastal ar dhaoine ag a bhfuil cineálacha difriúla cumas léitheoireachta agus spreagann sé éascaíocht agus líofacht i dtaca le cúrsaí teanga.

Tar éis dhá nó trí léamh grúpa a dhéanamh, léigh timpeall an chiorcail agus malartaigh ag gach comhartha poncaíochta.

Tabhair faoi deara an dóigh a bhforbraíonn agus a neartaíonn an óráid ó mhionpháirt smaoinimh amháin chun an gcéad cheann eile.